جنگ اول پونیک در سال ۲۴۱ پیش از میلاد برای کنترل جزیره سیسیل درگرفت و سلاحها و زره سربازان کشتهشده را در میادین نبرد پراکنده کرد و آنها را به دست زمان سپرد مگر اینکه قرنها بعد دوباره کشف شوند. یکی از این اشیاء، یک کلاهخود رومی به تازگی کشفشده است که به شکل چشمگیری در زیر آب در نزدیکی جزایر «اگادیان» بهخوبی حفظ شده است. کارشناسان آن را یکی از بهترین کلاهخودهای مونتفورتینو (Montefortino-style) میدانند که تاکنون پیدا شده است.
بر اساس بیانیهای که توسط دولت سیسیل منتشر شد، غواصان اعماق دریا از «انجمن مستندسازی مکانهای زیرآبی» با همکاری «اداره نظارت بر دریا» در سیسیل، موفق به کشف این کلاهخود برنزی شدند. آنچه این کشف را فوقالعاده میکند، وضعیت کاملاً سالم آن است؛ این کلاهخود همراه با گوشپوشهای خود (قطعاتی که از گونهها محافظت میکردند) پیدا شده است که این اتفاقی بسیار نادر و ارزشمند است، زیرا این بخشهای حساس اغلب به مرور زمان از بین میروند یا جدا میشوند.
این کلاهخود احتمالاً متعلق به نبرد جزایر اگادیان است، یک رویارویی دریایی سرنوشتساز که در سال ۲۴۱ پیش از میلاد در طول جنگ اول پونیک رخ داد. این نبرد، درگیری بزرگی بین کارتاژ و روم برای کنترل غرب دریای مدیترانه بود. پیروزی قاطع روم در این نبرد، به قدرت دریایی کارتاژ پایان داد و به جنگی ۲۳ ساله خاتمه بخشید و سیسیل را به عنوان اولین استان خارجی روم تثبیت کرد. بنابراین، این کلاهخود نه فقط یک شیء باستانی، بلکه نمادی ملموس از لحظهای تاریخی است که مسیر امپراتوری روم را برای همیشه تغییر داد.
کلاهخودی که تاریخ را روایت میکند
کلاهخود با طراحی رومی، که ابتدا توسط جنگجویان سلتی استفاده میشد، به طور کلی از یک کاسه یکتکه ساخته میشد که با چکشکاری، حکاکی و قلمزنی از جنس برنز ساخته شده بود و دارای یک برآمدگی میانی گلدانی شکل، یک لبه پهن و یک محافظ گردن بود. پیدا شدن یکی از این کلاهخودها با گوشپوشهای آن، بهویژه گوشپوشهایی که پس از بیش از ۲,۰۰۰ سال هنوز سالم هستند، بسیار نادر است.
Francesco Paolo Scarpinato، مشاور میراث فرهنگی و هویت سیسیلی، در بیانیهای گفت: «کلاهخود مونتفورتینو یکی از زیباترین و کاملترین نمونههایی است که تاکنون بازیابی شده است. این کشفیات نه تنها دانش تاریخی ما را در مورد نبرد سال ۲۴۱ پیش از میلاد غنیتر میکند، بلکه تصویر جزیره ما را به عنوان نگهبان یک میراث فرهنگی منحصربهفرد، تقویت مینماید.»
اسکارپیناتو گفت که کشف این کلاهخود از دوره امپراتوری اولیه «ثمره تلاشهای مشترک» گروهی از سازمانها و متخصصان از جمله نیکوکاران آمریکایی است که اساساً به هویت و فرهنگ سیسیل کمک میکنند.
کشفهای جدید و آثار قدیمی
تیم تحقیقاتی در حین کاوش در بستر دریا، یک دستگیره برنزی بزرگ را نیز از «کشتی غرقشده آبسنگ ماهی» (Fish Shoal Wreck) بازیابی کردند که قدمت آن به قرن پنجم پس از میلاد بازمیگردد. در حال حاضر، اینکه این دستگیره به چه چیزی متصل بوده، یک راز باقی مانده است.
در طول بررسی دو کشف جدید در آزمایشگاه «انجمن مستندسازی مکانهای زیرآبی» در «تراپانی»، تیم، کشفیات قبلی را نیز با انجام اسکنهای سیتیاسکن (CT scans) روی بیش از ۳۰ شیء فلزی بهشدت پوشیدهشده از پوسته، مورد بررسی قرار دادند. تجزیه و تحلیل، وجود شمشیرها، نیزهها و زوبینها را نشان داد که همگی احتمالاً در طول نبرد سال ۲۴۱ پیش از میلاد استفاده شده بودند و قرنهاست که در بستر دریا حفظ شدهاند.
در همین حین، یک روستروم (کوبنده رومی که در کشتیهای جنگی استفاده میشد) که در یک کمپین غواصی قبلی بازیابی شده بود، تمیزکاری شد. تیم یک کتیبه رومی را روی آن پیدا کرد که پس از ترجمه، «سرویوس سولپیسیوس، کوائستور، پسر گایوس، تأیید کرد» خوانده میشد و تاریخ این اثر را نیز به میانه جنگ اول پونیک باز میگرداند. نبرد جزایر اگادیان آثار باستانی زیادی را در کف دریا پراکنده کرد و تیمهای تحقیقاتی هنوز هم در حال کشف این بقایای باستانی از تاریخ جنگی سیسیل هستند.
مغرزانه کینه توزانه نژادپرستانه.