زمانی که OpenAI وضعیت هشدار قرمز را اعلام کرد تا تیمهای خود را دوباره برای رقابت با گوگل متمرکز کند، ناخودآگاه ذهن ما به دسامبر سه سال پیش بازگشت؛ زمانی که جایگاه این دو شرکت کاملا برعکس بود. در آن مقطع، این گوگل بود که با به صدا درآوردن آژیرها تلاش میکرد خود را به OpenAI برساند. پیامد مستقیم آن وضعیت، در ماه بعد یعنی ژانویه ۲۰۲۳، نخستین موج گسترده تعدیل نیرو در تاریخ گوگل بود؛ تصمیمی که شرکت در آن زمان آن را اقدامی دشوار اما ضروری برای آمادهسازی آینده خود توصیف کرد.
حالا این پرسش در ذهن ما شکل گرفته که آیا توسعهدهنده ChatGPT نیز ممکن است در اوایل سال آینده میلادی دست به تعدیل نیروی انسانی خود بزند یا خیر. همین گمانهزنی ما را به سمت تدوین مجموعهای کامل از پیشبینیها درباره آنچه ممکن است در سال ۲۰۲۶ رخ بدهد سوق داد.
پخش اطلاعات نادرست درباره مراکز داده
در نقاط مختلف جهان، جوامع محلی بهطور فزایندهای با ساخت مراکز داده مخالفت میکنند. در ایالات متحده، بسیاری از فعالان اجتماعی از طریق شبکههای اجتماعی و با استفاده از ابزارهایی مانند Facebook Groups به سازماندهی اعتراضها میپردازند. همزمان، دولتهای چین و روسیه همچنان از شبکههای اجتماعی برای انتشار اطلاعات نادرست بهره میبرند؛ اطلاعاتی که خود را به شکل اخبار واقعی و دیدگاههای اصیل مردمی جا میزنند. کند شدن روند توسعه مراکز داده در ایالات متحده میتواند به نفع چین و روسیه تمام شود، زیرا هر دو کشور در تلاشاند تا در حوزه توانمندیهای صنعتی و نظامی مبتنی بر هوش مصنوعی از آمریکا پیشی بگیرند.
آستین وانگ، پژوهشگر اندیشکده غیرانتفاعی RAND میگوید که در حال حاضر نشانهای از فعالیت نگرانکننده مشاهده نمیشود و تاکنون بسیاری از صفحات تازهتاسیس مخالف مراکز داده، تحت کنترل شهروندان واقعی آمریکا بودهاند. با این حال، با افزایش شدت مخالفتها با مراکز داده، این احتمال وجود دارد که چین و روسیه تلاش کنند خود را به این سازمانهای مردمی اضافه کنند. این کار اکنون بهواسطه ابزارهای هوش مصنوعی که قادرند تصاویر و ویدئوهای تحریکآمیز را بهسرعت تولید کنند، آسانتر از گذشته شده است و میتواند احساسات کاربران شبکههای اجتماعی را برانگیزد.
نمایش رباتها در همهجا
در سال ۲۰۲۶، بهاحتمال زیاد کنفرانسهای فناوری، از نمایشگاه Consumer Electronics Show گرفته تا رویداد سختافزاری آمازون، مملو از صحبت درباره رباتهای مجهز به هوش مصنوعی خواهند بود. گوگل و سایر شرکتهای بزرگ فناوری سالها تلاش کردهاند رباتها را از طریق تمرینهای مکرر برای انجام کارهای خانگی آموزش دهند، اما اکنون موج تازهای از هیجان شکل گرفته است. همان نوع مدلهای هوش مصنوعی که در سرویسهایی مانند ChatGPT و Gemini به کار میروند، در حال ادغام با رباتها هستند تا این ماشینها بتوانند وظایفی مانند تا کردن لباس را با آموزش کمتر و دقت بالاتر انجام دهند.
در ماه سپتامبر گذشته، گوگل ویدئویی منتشر کرد که در آن یک ربات، زباله، مواد کمپوست و بازیافت را بر اساس فرمانهای صوتی کاربر تفکیک میکرد. انتظار میرود زمانی که مدیران گوگل در کنفرانس بعدی I/O این شرکت روی صحنه میروند، از یک ربات بخواهند وظایفی را انجام دهد که پیشتر با آنها مواجه نشده است؛ برای مثال، قرار دادن یک پیتزا درون نوعی فر که هرگز آن را ندیده و سپس، در حین پخت، بیرون آوردن یک قوطی نیمهپر نوشابه Diet Coke از انتهای یک یخچال شلوغ.
باراک تورفسکی، مدیر ارشد پیشین هوش مصنوعی در جنرال موتورز و از رهبران سابق بخش هوش مصنوعی گوگل، بر این باور است که پیشرفت قابلیتهای رباتها به این دلیل امکانپذیر شده که مدلهای زبانی بزرگ میتوانند دفترچه راهنمای یک ماشین ظرفشویی را درک کنند، از تماشای یک ویدئو یاد بگیرند چگونه آن را به کار بیندازند و از طریق تفسیر یک نقشه، بفهمند چگونه یک قطعه مشخص را بگیرند. به اعتقاد او، مرز بعدی توسعه مدلهای زبانی بزرگ، ورود جدی به دنیای فیزیکی است.
البته باید تاکید کرد که آنچه در سال آینده مشاهده خواهد شد، عمدتا نمایشهای تبلیغاتی است. عرضه تجاری فناوریهایی که در صورت خطا میتوانند بهطور فیزیکی به خانههای مردم آسیب بزنند، پیش از هر چیز نیازمند آزمونها و بررسیهای بسیار بیشتری خواهد بود.
ترکیدن حباب
سال ۲۰۲۵ با نمایش توانمندی DeepSeek چین آغاز شد؛ سیستمی که به جهان نشان داد برای ساخت یک سامانه هوش مصنوعی قدرتمند، لزوما به حجم عظیمی از پردازندههای گرافیکی پیشرفته نیاز نیست. این موضوع باعث افت کوتاهمدت بازار سهام شد، زیرا نگرانیهایی درباره کاهش فروش تراشهها به وجود آمد، اما این نگرانیها به واقعیت تبدیل نشدند. با این حال، سال آینده ممکن است شاهد افتی بزرگتر، هرچند باز هم موقتی، باشیم.
شرکتهای پیشرو در حوزه هوش مصنوعی پس از دورهای از رشد بسیار سریع، ممکن است نیاز به بازتنظیم راهبردهای خود داشته باشند؛ به این معنا که سرمایهگذاریهای موفق را تقویت کرده و پروژههای ناکام را کنار بگذارند. چنین اقداماتی ممکن است از سوی تحلیلگران فناوری بهعنوان نشانهای از هزینهکرد بیش از حد در مراکز داده و جذب پژوهشگران هوش مصنوعی تفسیر شود.
بر اساس دادههای شرکتی، OpenAI در طول دو سال گذشته تعداد کارکنان خود را به حدود ۴,۵۰۰ نفر رسانده که رشد پنج برابری محسوب میشود. این شرکت درگیر نبردهای متعددی است و صرفا با گوگل رقابت نمیکند، بلکه به حوزههای جدیدی مانند طراحی تراشههای اختصاصی با همکاری Broadcom نیز وارد شده؛ بنابراین رشد نیروی انسانی میتواند توجیهپذیر باشد. با این حال، این پرسش مطرح است که آیا همچنان بهترین افراد در مناسبترین جایگاهها قرار دارند یا خیر. تیم مدیریتی جدید ممکن است دیدگاه متفاوتی داشته باشد و به همین دلیل، نخستین تعدیل نیروی گسترده در تاریخ ۱۰ ساله OpenAI ممکن است در سال آینده رخ دهد. در صورت وقوع چنین اتفاقی، سایر آزمایشگاههای هوش مصنوعی نیز ممکن است به بازسازی ساختارهای خود روی بیاورند.
جیسون دویتروم، سخنگوی OpenAI، اعلام کرده که با وجود حضور گسترده ChatGPT، این شرکت همچنان تیمی نسبتا کوچک دارد و از ادامه استخدام و ساخت محصولات محبوب در سال ۲۰۲۶ هیجانزده است. در همین حال، برخی شرکتهای فناوری تلاش خواهند کرد با عرضه اولیه سهام، پیش از سرد شدن بازار هوش مصنوعی، از ارزشگذاریهای بالا بهرهبرداری کنند. تحلیلگرانی که چشمانداز عرضههای اولیه را بررسی میکنند، انتظار دارند اسامی زیادی در سال ۲۰۲۶ دیده شوند و نامهایی مانند Discord، Stripe و Databricks بار دیگر در فهرست گمانهزنیها قرار گیرند. با این حال، آمادهسازی برای عرضه اولیه فرایندی دشوار است و زمانبندی دقیق آن برای استفاده از فضای خوشبینانه والاستریت حتی دشوارتر خواهد بود. شرکتهایی که این پنجره زمانی را از دست بدهند، ممکن است به موج جدیدی از کاهش نیروی انسانی دامن بزنند.
آموزش عاملهای هوش مصنوعی
سالهاست که شرکتها نرمافزارهایی موسوم به bossware را روی رایانههای کارکنان نصب میکنند تا رفتارهای بالقوه نامناسب را زیر نظر بگیرند. آنچه نگرانکنندهتر به نظر میرسد، احتمال ظهور واقعیتی در سال آینده است که در آن نرمافزارهای نظارتی برای ثبت فعالیت کاری کارکنان با هدف آموزش عاملهای هوش مصنوعی بهمنظور خودکارسازی برخی وظایف به کار گرفته شوند.
هوش مصنوعی عاملمحور که میتواند با پاسخگویی به درخواستهای خدمات مشتری، میزان کار دستی را کاهش دهد، هماکنون در حال گسترش است. این ابزارها اغلب با استفاده از دادههای مصنوعی تولیدشده توسط رایانهها یا دادههایی که از نظارت بر فعالیت کارگران کلیکی جمعآوری میشود آموزش میبینند؛ افرادی که در ازای دستمزد، کار را شبیهسازی میکنند.
اما با حرکت کسبوکارها به سمت خودکارسازی مشاغل پیچیدهتر یا وظایفی که ساده اما دارای مراحل متعدد هستند، نیاز به دادههای آموزشی خاصتر و منطبق با محیط کاری واقعی افزایش مییابد. در چنین شرایطی، نرمافزارهایی که کلیکها، اسکرولها و تایپ کاربران را ثبت میکنند وارد میدان میشوند. ویلنییدا نگرون، فعال حقوق کارگران که فناوریهای اشتغال را مطالعه کرده، معتقد است قابلیتها و روندها بهگونهای در حال شکلگیری هستند که وقوع چنین سناریویی کاملا قابل تصور خواهد بود.
این وضعیت میتواند نگرانی کارکنان درباره از دست دادن شغل را تشدید کند. همچنین این ترس وجود دارد که یکی از این ابزارها ناخواسته اطلاعاتی فراتر از حد مجاز، از جمله دادههای شخصی، را ثبت کرده و بهطور تصادفی در دسترس همکاران قرار دهد.
همیشه روشن، همیشه خطرناک
در سال ۲۰۲۵، ابزارهای هوش مصنوعی مانند گردنبندهایی با میکروفونهای همیشه روشن که قادر به ثبت تکتک کلمات کاربر بودند، با شکست مواجه شدند. اما نرمافزارهای هوش مصنوعی که به تماسهای ویدئویی و تعاملات صوتی دیگر روی رایانه گوش میدهند، به شکلی غیرمنتظره با استقبال مواجه شدند.
یکی از این گزینهها Granola است که با استفاده از هوش مصنوعی، بدون ذخیره دائمی فایل صوتی، یادداشتهای جلسات را تولید میکند. خاویر سولتررو، رئیس پیشین بخش نرمافزار Google Workspace، خروجی این سرویس را خلاصهای مرتبط، منظم و واقعا کاربردی از آنچه در یک تماس طولانی و پیچیده با مشارکتکنندگان متعدد رخ داده توصیف کرده است. نکته بحثبرانگیز این است که Granola میتواند بدون اطلاع سایر شرکتکنندگان تماس فعالیت کند، هرچند خود شرکت توصیه میکند رضایت آنها جلب شود. از دید سولتررو، استدلال شرکت این است که فرد میتواند یادداشتبرداری کند بدون آنکه احساس کند باید دیگران را مطلع سازد.
گسترش این خدمات، پرسشهای تازهای درباره آداب دیجیتال، دسترسپذیری و قانون ایجاد کرده است. انتظار میرود این مسائل دستکم از طریق یک رخداد بزرگ نقض داده یا یک دعوای حقوقی مرتبط با حریم خصوصی در سال ۲۰۲۶ به مرکز توجه بیایند. آلیشیا سالو-نیدرمن، دانشیار حقوق دانشگاه جورج واشنگتن، تاکید دارد که تاثیر سامانههای هوش مصنوعی بر اشخاص ثالث، یعنی افرادی غیر از کاربر مستقیم، موضوعی بسیار مهم است و هوش مصنوعی عاملمحور این فوریت را تشدید خواهد کرد.
برخی فعالان سیلیکونولی در حال تطبیق خود با این شرایط هستند. تالیا گلدبرگ، سرمایهگذار شرکت Bessemer، اظهار کرده است که موارد زیادی وجود دارد که افراد بدون آگاهی او در حال ضبط هستند و این موضوع ترسناک است. استیو جانگ، بنیانگذار و شریک مدیریتی Kindred Ventures، نیز معتقد است که کل حوزه هوش مصنوعی از نظر پروتکل و نحوه استفاده در منطقهای خاکستری و نامطمئن قرار دارد.
به نظر میرسد ابزارها و اپلیکیشنهای همیشه درحالضبط ماندگار شدهاند و این موضوع کاملا هم منفی نیست. این فناوریها برای افرادی که نهتنها در جلسات بیپایان شرکت میکنند، بلکه ناشنوا هستند و به فناوریهای کمکی متکیاند، بسیار مفید است. با این حال، شرکتها احتمالا ناچار خواهند بود در سال آینده چارچوبها و محدودیتهای حفاظتی بیشتری وضع کنند.
تسلط روبوتاکسیها بدون حادثه مرگبار
سرویسهای روبوتاکسی در ایالات متحده در آستانه گسترشی بزرگ در سال ۲۰۲۶ قرار دارند. بهطور مشخص، Waymo انتظار دارد تا پایان سال آینده بیش از ۱ میلیون سفر در هفته ارائه دهد؛ رقمی که نسبت به چند صد هزار سفر فعلی افزایش چشمگیری دارد. این شرکت وابسته به گوگل که گزارش شده در حال جذب سرمایهای معادل ۱۵ میلیارد دلار است، احتمالا دامنه خدمات خود را از ۵ شهر به حدود ۲۵ شهر افزایش دهد و حتی به شهرهایی مانند لندن و توکیو نیز گسترش یابد. تسلا و Zoox، شرکت متعلق به آمازون، نیز برنامههایی برای توسعه خدمات خود اعلام کردهاند.
پیشبینی رایج این است که افزایش ناوگان تاکسیهای بدون راننده در ایالات متحده سرانجام به نخستین تصادف مرگباری منجر شود که در آن رایانه مقصر اصلی شناخته شود. بر اساس برآوردهای نهادهای فدرال، خودروهای خودران هر ماه در دهها تصادف درگیر میشوند. با این حال، دادههای فدرال، ایالتی و صنعتی نشان میدهند که روبوتاکسیها بهندرت عامل اصلی این حوادث هستند و تنها درصد کمی از این رویدادها به مرگ موجودات زنده انجامیده است.
تعداد روبوتاکسیهای فعال در جادهها همچنان محدود است. اگرچه برخی از آنها اکنون در بزرگراهها نیز تردد میکنند، اما سرعت حرکتشان عموما پایین است. محتملتر آن است که تصادفهای ناشی از خطای رانندگان انسانی افزایش یابد؛ همچنین حوادثی که به دلیل اتکای بیش از حد مردم به سامانههای شبهخودران رخ میدهد. در مقابل، روبوتاکسیها انگیزه بالایی برای احتیاط خواهند داشت و به احتمال زیاد در سال ۲۰۲۶ از وقوع سناریوهای هولناک دور خواهند ماند.
ربات بیشتر، کارگر انسانی کمتر،
فقر بیشتر،تولد کمتر
کنترل جمعیت بشر ب نفع پولدارها و خانواده های سرمایه دار بخش هوش مصنوعی