این پرسش قدیمی که گربهها از آب بیزارند، سالهاست میان مردم تکرار میشود؛ اما آیا این گزاره واقعاً درست است؟ در یکی از قسمتهای پادکست Ask Us Anything از سوی مجله Popular Science، این موضوع بررسی میشود که آیا گربهها واقعاً از آب نفرت دارند یا صرفاً نسبت به آن محتاط و بیاعتماد هستند. این قسمت بر اساس مقالهای با عنوان Why do cats hate water? An expert explains نوشته سارا درن تهیه شده است.
بررسی این موضوع نشان میدهد که ریشه این رفتار را باید در فرگشت، زیستشناسی و تجربههای نخستین زندگی گربهها جستوجو کرد. بیشتر گربههای خانگی حدود ۱۰,۰۰۰ سال پیش از گربه وحشی آفریقایی منشأ گرفتهاند. این گونه در زیستبومهای خشک آفریقا مانند بیابانها و ساواناها زندگی میکرد و همچنان نیز در همان مناطق حضور دارد. در چنین محیطهایی، آب نه عنصر غالب زیستبوم بود و نه بخشی جداییناپذیر از چرخه روزمره بقا. بنابراین گربههای وحشی آفریقایی هرگز سازگاری ویژهای با آب پیدا نکردند و احتمالاً همانقدر که گربههای خانگی امروزی از وان حمام پرهیز میکنند، آنها نیز از آب دوری میکردند.
برخلاف سگها که طی هزاران سال برای انجام وظایف مشخصی مانند گلهداری، اشارهزنی یا حمل بار بهطور هدفمند پرورش یافتند، گربهها عمدتاً بهصورت خوداهلی وارد زندگی انسان شدند. آنها برای شکار جوندگان و محافظت از انبارهای غله به سکونتگاههای انسانی نزدیک شدند. به همین دلیل، غرایز شکارگری و بسیاری از الگوهای رفتاریشان همچنان شباهت زیادی به نیاکان وحشیشان دارد. به بیان دیگر، دستگاه رفتاری گربههای امروزی هنوز با محیطهای خشک سازگارتر است تا با محیطهای آبی.
با این حال، همه اعضای خانواده گربهسانان چنین نگرشی به آب ندارند. خانواده Felidae در ردهبندی علمی، گروهی بسیار متنوع محسوب میشود. برای نمونه، ببرها شناگرانی قدرتمند هستند و برای خنکشدن در روزهای گرم وارد آب میشوند. آنها حتی پنجههایی با پردههای نیمهمتصل دارند که به حرکت در آب کمک میکند. همچنین گونهای به نام گربه ماهیگیر که بومی جنوب و جنوبشرق آسیاست، بهطور ویژه برای زندگی در کنار آب سازگار شده. این گربهها پاهای پردهدار و دم نیرومندی دارند که همچون سکان عمل میکند و حتی قادرند زیر آب شنا کنند و نفس خود را نگه دارند.
تجربههای فردی نیز نقش مهمی در شکلگیری نگرش گربهها به آب ایفا میکند. بسیاری از سگها از سنین پایین با حمام، ساحل یا دریاچه آشنا میشوند و در نتیجه آب برایشان به پدیدهای عادی تبدیل میشود. اما اغلب گربهها تنها زمانی با آب مواجه میشوند که موقعیتی تنشزا رخ داده باشد؛ مانند افتادن ناگهانی در وان یا نیاز به شستوشو پس از آلودگی شدید. چنین تجربههایی میتواند برداشت منفی آنها را تقویت کند. در مقابل، اگر گربهای در سنین پایین تجربهای خنثی یا مثبت با آب داشته باشد، احتمال پذیرش آن در آینده افزایش مییابد.
از منظر حسی نیز خیسشدن برای گربهها خوشایند نیست. خیسشدن پوشش بدن میتواند وزن آن را افزایش دهد، حرکت را دشوار سازد و تنظیم دمای بدن را مختل کند. افزون بر این، گربهها به پاکیزگی و آراستگی پوشش خود اهمیت زیادی میدهند و خیسشدن این نظم را بر هم میزند.
در مجموع، آنچه بهعنوان نفرت گربهها از آب شناخته میشود، بیش از آنکه احساس واقعی تنفر باشد، حاصل میراث فرگشتی، ساختار زیستی و تجربههای یادگیری آنهاست. با وجود این، همانگونه که نمونههای استثنایی در میان گونههای وحشی یا برخی گربههای خانگی مشاهده میشود، این قاعده همیشگی و مطلق به شمار نمیآید.
چون توو اب مروکودیل بود