دانشمندان دانشگاه کیوتو در ژاپن از رباتی انساننما با نام Buddharoid پردهبرداری کردند که با تکیه بر متون مقدس بودایی آموزش دیده است. این ربات در رویدادی در یک معبد حضور یافت، حرکات آیینی دست را اجرا کرد و همانند یک کشیش معنوی به پرسشها پاسخ داد.
ربات Buddharoid به سامانه BuddhaBot-Plus مجهز شده که یک چتبات مبتنی بر هوش مصنوعی ChatGPT است. هدایت این پروژه را سیجی کومهگای در دانشگاه کیوتو بر عهده دارد. این سامانه با ترکیب مدلهای زبانی پیشرفته و یک پلتفرم انساننمای تجاری، قادر است در محیط معابد سخن بگوید، حرکات بدنی و اشارات آیینی اجرا کند، جابهجا شود و وضعیتهای سنتی نیایش را بازآفرینی نماید.
در جریان این نمایش، رباتی با ردای خاکستری که از مدل انساننمای یونیتری جی ۱ بهره میبرد، با حرکاتی شبیه انسان از جمله تعظیم احترامآمیز و قرار دادن دستها در حالت نیایش، حاضران را خطاب قرار داد. این ربات با اتکا به متون بودایی به پرسشهایی از دغدغههای شخصی گرفته تا مسائل کلان اجتماعی پاسخ ارائه میدهد.
زمانی که پروفسور سیجی کومهگای درباره روابط شخصی از او درخواست توصیه کرد، ربات چنین پاسخ داد: «اگر درباره میزان نزدیکی خود با آنان تأمل کنید و تعادل درونی را حفظ نمایید، شرایط بهبود خواهد یافت.»
این سامانه در گفتوگو با خبرنگار شبکه ملی NHK با صدایی بم و آرام اظهار داشت که آموزههای بودیسم بر اهمیت پرهیز از پیروی کورکورانه از افکار و شتابزدگی در امور تأکید دارند.
Buddharoid نخستین نمونه از این دست در حوزه دین محسوب نمیشود. ربات کشیش Mindar که در سال ۲۰۱۹ معرفی شد، بر مبنایی مشابه فعالیت میکند. این ربات در معبد ۴۰۰ ساله Kodai-ji در کیوتو مستقر است، موعظه ارائه میدهد، با استفاده از متون بودایی به پرسشهای معنوی و شخصی پاسخ میگوید و آیینهایی همسان با همتای جدید خود اجرا میکند.
Mindar چهرهای انسانگونه دارد و بر روی یک پلتفرم رباتیک تجاری از آلومینیوم و سیلیکون ساخته شده است. این سامانه با مدلهای زبانی بزرگ پیشرفته آموزش دیده تا رفتار و شیوه ارتباطی یک راهب انسانی را شبیهسازی کند.
پیری جمعیت ژاپن و افول مناطق روستایی موجب شده که معابد با کاهش پیروان، کمبود منابع مالی و نبود راهبان جدید مواجه شوند، در حالی که کشیشان برای تأمین معیشت به مشاغل بیرون از معبد روی آوردهاند و این امر ارائه خدمات سنتی را محدود کرده است.
در چنین شرایطی، فناوری رباتیک بهعنوان راهکاری موقت مطرح شده و کشیشان انساننمایی مانند Buddharoid و Mindar نشان میدهند که خودکارسازی میتواند موعظه ارائه کند و ارتباط با جوامع در حال کوچکشدن را حفظ نماید.
ورود سامانههای رباتیک همچنین به حفظ آیینهای مذهبی و تداوم فعالیت معابد در برابر فشارهای جمعیتی و کمبود منابع در سراسر جهان یاری میرساند.
حضور رباتهای انساننما بُعدی فیزیکیتر به این حوزه افزوده و این پرسش را مطرح کرده است که این سامانهها تا چه اندازه میتوانند در خدمترسانی در عرصه دین پیش روند.
دانشگاه کیوتو اعلام کرد که در آینده انتظار میرود رباتهای انساننمای مبتنی بر هوش مصنوعی در حوزه دین به کار گرفته شوند؛ از جمله برای یاریرسانی یا اجرای بخشی از آیینهای مذهبی که به طور سنتی توسط کشیشان انسانی انجام میشد. چنین تحولی میتواند به دگرگونی بنیادین در فرهنگ دینی منجر شود.
دیدگاه ها