در یک تصمیم حقوقی حائز اهمیت، یک قاضی فدرال در ایالات متحده حکم صادر کرد که به موجب آن، رسیدگی به یک دعوی قضایی جمعی گسترده (Class-Action Lawsuit) که توسط نویسندگان علیه شرکت OpenAI مطرح شده است، میتواند ادامه یابد؛ نکته قابل توجه در این حکم آن است که قاضی برای تقویت استدلال خود مبنی بر نقض حق نشر، به عنوان یک مثال کلیدی، به ایده داستانی فن فیکشن تولید شده توسط هوش مصنوعی ChatGPT برای دنباله “بازی تاج و تخت” (Game of Thrones) استناد کرد.
تشابه قابل توجه به آثار دارای حق نشر
قاضی فدرال منطقه ایالات متحده، سیدنی استین، در حکم رسمی روز دوشنبه خود اعلام کرد که ایده داستانی تولید شده توسط ChatGPT برای یک کتاب در سری ناتمام “نغمه یخ و آتش” (A Song of Ice and Fire) نوشته جورج آر.آر. مارتین، این پتانسیل را دارد که حق نشر (کپیرایت) این نویسنده را نقض کرده باشد؛ قاضی استین در این حکم ۱۸ صفحهای که در دادگاه فدرال منهتن صادر شد، صراحتاً بیان کرد: «هیئت منصفه منطقی میتواند تشخیص دهد که خروجیهای ادعایی نقضکننده، شباهت ماهوی به آثار شاکیان دارند.»
این تصمیم مهم در پروندهای صادر شد که چندین دعوی قضایی جمعی مجزا از سوی نویسندگان مشهور، از جمله جورج آر.آر. مارتین، مایکل شِیبون، تانهیسی کوتز، جیا تولنتینو و سارا سیلورمن، علیه شرکتهای OpenAI و مایکروسافت را در خود ادغام کرده است. شاکیان هسته اصلی ادعای خود را بر این اساس قرار دادهاند که این شرکتها با استفاده از کتابهای دارای حق نشر آنها و بدون کسب مجوز، برای آموزش مدلهای زبان بزرگ (LLMs) خود استفاده کردهاند و خروجیهای تولید شده توسط این مدلها، شباهت غیرقابل انکاری به آثار تحت حمایت قانونی نویسندگان دارد.
نمونه فن فیکشن به عنوان دلیل
قاضی سیدنی استین در حکم خود به یک نمونه کلیدی که توسط وکلای نویسندگان شاکی ارائه شده بود، توجه ویژه نشان داد: این نمونه، یک دستور ورودی (Prompt) بود که از چتبات ChatGPT خواسته بود تا «یک طرح کلی و مفصل برای دنباله “نزاع شاهان” (A Clash of Kings) بنویسد که با “طوفان شمشیرها” (A Storm of Swords) متفاوت باشد و داستان را در مسیری دیگر پیش ببرد.» در پاسخ، ChatGPT طرحهای داستانی متعددی را برای کتاب پیشنهادی با عنوان “رقص با سایهها” (A Dance with Shadows) ارائه کرد که جزئیاتی مانند کشف نوع جدیدی از “جادوی باستانی مرتبط با اژدها”، مطرح شدن ادعاهای جدیدی برای تخت آهنین از سوی “یکی از بستگان دور خاندان تارگرین” به نام لیدی الارا، و همچنین ظهور “یک فرقه سرکش از فرزندان جنگل” را شامل میشد؛ قاضی استین صراحتاً تأکید کرد که سطح جزئیات و شباهتها موجود در این پاسخ تولید شده توسط ChatGPT، برای توجیه ادامه یافتن دعوی قضایی جمعی نویسندگان بر مبنای نقض حق نشر (کپیرایت)، کاملاً کافی و قابل قبول است، اگرچه نمایندگان شرکتهای OpenAI و مایکروسافت بلافاصله به درخواست رسانهها برای اظهار نظر در خصوص این حکم واکنشی نشان ندادند.
تصمیمگیری درباره دفاع “استفاده منصفانه” به آینده موکول شد
قاضی مستقر در منهتن اعلام کرد که در مرحلهای بعدی تصمیم خواهد گرفت که آیا OpenAI و مایکروسافت تحت دفاع “استفاده منصفانه” (Fair Use) در برابر این اتهامات محافظت میشوند یا خیر.
شایان ذکر است که اوایل سال جاری، در یک دعوی مشابه در سانفرانسیسکو، یک قاضی فدرال حکم داده بود که استفاده Anthropic از کتابهای دارای حق نشر برای آموزش مدلهای زبان بزرگش تحت حمایت استفاده منصفانه قرار میگیرد. با این حال، شرکت Anthropic بعداً در همان سال این پرونده را حل و فصل کرد و موافقت کرد که مبلغ ۱.۵ میلیارد دلار به نویسندگانی که آثارشان بدون اجازه برای آموزش مدل زبان بزرگش استفاده شده بود، پرداخت کند.
دیدگاه ها