مو گاودات، مدیر اجرایی سابق گوگل، معتقد است پیشرفت هوش مصنوعی میتواند آموزش دانشگاهی سنتی را در دهه آینده تا حد زیادی بیاستفاده کند.
گاودات که ۱۲ سال در گوگل فعالیت داشته و پیشتر مدیر ارشد کسبوکار در Google X بوده است، این دیدگاه را در پادکست Silicon Valley Girl مطرح کرد. هنگامی که از او پرسیده شد آیا والدین باید همچنان برای تحصیل دانشگاهی فرزندان خردسال خود پول کنار بگذارند، پاسخ بسیار صریحی داد.
او گفت:
قطعاً نه. تا ۱۰ سال دیگر دیگر چیزی به نام دانشگاه به این شکل وجود نخواهد داشت. صددرصد.
این پیشبینی بخشی از دیدگاه گستردهتر گاودات درباره تأثیر بنیادی هوش مصنوعی بر آموزش، بازار کار و شیوه کسب مهارتهاست. به باور او، AI در حال تبدیل شدن به نوعی امتداد حافظه و توان پردازشی انسان است و به افراد اجازه میدهد اطلاعات را پیدا کنند، تحقیقات انجام دهند و حجم عظیمی از دادهها را بسیار سریعتر از گذشته پردازش نمایند.
گاودات برای توضیح این تغییر، هوش مصنوعی را با ورود ماشینحساب مقایسه کرد. در گذشته دانشآموزان مجبور بودند محاسبات پیچیده را شخصاً انجام دهند، اما ماشینحساب به ابزاری تبدیل شد که انجام محاسبات را سادهتر کرد و به آنها فرصت داد روی مسائل دیگر تمرکز کنند. از نگاه او، AI میتواند همین تحول را در مقیاسی بسیار بزرگتر رقم بزند.
با این حال، او درباره وابستگی افراطی به هوش مصنوعی هشدار داد و گفت:
اگر حل مسئله را به هوش مصنوعی واگذار کنید، این فناوری شما را کمهوش خواهد کرد.
گاودات بر این باور است که بهتر است کارهایی به AI سپرده شوند که رایانهها ذاتاً در انجامشان عملکرد بهتری دارند؛ مانند جستوجوی سریع یا پردازش حجم گستردهای از اطلاعات. در مقابل، انسان باید همچنان مسئول استدلال، قضاوت و تصمیمگیری باقی بماند.
چنین تغییری میتواند شیوه ارزیابی دانشجویان در دانشگاهها را نیز دگرگون کند. گاودات پیشتر پیشنهاد کرده بود امتحانهای سنتی در نهایت جای خود را به روشهایی بدهند که استفاده از هوش مصنوعی را مجاز میدانند. در این مدل، بهجای سنجش توانایی فرد در انجام کارها بدون کمک، تمرکز روی دستاوردی قرار میگیرد که انسان با ترکیب تواناییهای خودش و AI میتواند به آن برسد.
چهار مهارت که شاید از مدرک دانشگاهی مهمتر شوند
گاودات معتقد است کودکان باید برای آیندهای آماده شوند که در آن هوش مصنوعی بخش جداییناپذیر آموزش و محیط کار است. نخستین توصیه او این است که افراد استفاده حرفهای از AI را یاد بگیرند و به آن به چشم یک ابزار نگاه کنند، نه دشمن.
مهارت دوم، سازگاری است. هوش مصنوعی با سرعت زیادی پیشرفت میکند و همین مسئله باعث میشود افراد دائماً در حال یادگیری باشند و خودشان را با ظهور فناوریها و سامانههای تازه هماهنگ کنند.
سومین مورد، اخلاق است. از نظر گاودات، جامعه باید بر توسعه و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی تأکید کند؛ بهویژه در شرایطی که دولتها و شرکتها به سمت استفاده از سامانههای قدرتمندتر حرکت میکنند.
چهارمین مهارت، شکگرایی و نگاه انتقادی است. کاربران نباید صرفاً به این دلیل که پاسخی از یک چتبات هوش مصنوعی دریافت کردهاند، آن را درست فرض کنند. گاودات گفته است خودش نیز برای بررسی اطلاعات، پاسخهای چند مدل مختلف AI را با یکدیگر مقایسه میکند تا اطلاعات ناقص و دیدگاههای متفاوت را بهتر تشخیص دهد.
پیشبینی گاودات همچنین نشاندهنده نگرانی او درباره تغییرات گسترده احتمالی در بازار کار است. اگر یک شرکت با استفاده از AI مزیت قابل توجهی به دست آورد، رقبای آن نیز ممکن است برای عقب نماندن ناچار به استفاده از همین فناوری شوند.
با این حال، اینکه دانشگاهها واقعاً طی ۱۰ سال آینده از میان بروند، هنوز مشخص نیست. دانشگاهها تنها محل آموزش نیستند و فعالیتهای پژوهشی، ارائه مدارک و اعتبارهای حرفهای و ایجاد شبکههای ارتباطی نیز از نقشهای مهم آنها به شمار میروند.
