متخصصان علوم داده در ارتش ایالات متحده، یک پلتفرم آزمایشی جدید توسعه داده‌اند که هدف آن ایجاد تحولی بنیادین در شیوه برنامه‌ریزی عملیات‌های نظامی توسط نیروهای مسلح است.

ارتش آمریکا هم‌اکنون مشغول آزمایش یک پلتفرم مبتنی بر هوش مصنوعی است که می‌تواند زمان تصمیم‌گیری در میدان نبرد را از چند روز و چند ساعت، تنها به چند ثانیه کاهش دهد و روند برنامه‌ریزی را با سرعتی بی‌سابقه به پیش ببرد. این سامانه که COA-GPT نامیده می‌شود (مدل زبانی هوش مصنوعی برای طراحی و تولید مسیرهای اقدام نظامی)، با این هدف طراحی شده است تا به نیروها در تدوین و اصلاح سریع برنامه‌های عملیاتی کمک کند؛ البته با این شرط کلیدی که در تمامی مراحل، نظارت کامل انسانی پابرجا بماند.

توسعه سامانه COA-GPT بر عهده پژوهشگران آزمایشگاه تحقیقاتی ارتش (وابسته به فرماندهی توسعه قابلیت‌های رزمی ارتش آمریکا) بوده است؛ مرکزی که به‌عنوان هسته اصلی پژوهش‌های بنیادین ارتش شناخته می‌شود. در حال حاضر، این سامانه در پایگاه نظامی فورت اروین کالیفرنیا و در جریان رویداد پروژه همگرایی ۶ (Project Convergence Capstone 6) که بزرگ‌ترین رزمایش آزمایشی ارتش آمریکا محسوب می‌شود، در دست ارزیابی است.

هدف از این آزمایش‌ها، بررسی دقیق این مسئله است که هوش مصنوعی چگونه می‌تواند در میدان‌های نبرد آینده، تصمیم‌گیری‌های سریع‌تر و منعطف‌تری را برای نیروهای نظامی رقم بزند.

هم‌افزایی انسان و هوش مصنوعی در عملیات‌های نظامی

در واقع، COA-GPT یک پلتفرم آزمایشی هوش مصنوعی است که رسالت اصلی آن، سرعت بخشیدن به برنامه‌ریزی مأموریت‌ها و ایجاد چارچوبی منعطف‌تر برای تصمیم‌گیری‌های میدانی فرماندهان و تیم‌های اطلاعاتی است.

این سامانه در پاسخ به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های ارتش در مسیر استفاده از هوش مصنوعی طراحی شده است: تضمین همکاری موثر میان سربازان و ماشین. COA-GPT با تلفیق پیشنهادهای هوشمندانه هوش مصنوعی و قدرت قضاوت انسان، تلاش می‌کند تا ضمن افزایش سرعت برنامه‌ریزی و تطبیق‌پذیری با شرایط جدید، انسان را در مرکز فرایند تصمیم‌گیری حفظ کرده و او را از این چرخه حذف نکند.

به گفته دکتر عمار ماراته، مدیر برنامه COA-GPT در آزمایشگاه تحقیقاتی ارتش، این پلتفرم با ترکیب فناوری هوش مصنوعی مولد (Generative AI) با دهه‌ها تجربه و اصول تثبیت‌شده نظامی، به فرماندهان و نیروهای ارتش این امکان را می‌دهد تا سناریوها و گزینه‌های مختلف عملیاتی را به‌سرعت تولید، مقایسه و ارزیابی کنند.

او با تأکید بر اینکه هدف این سامانه به‌هیچ‌وجه جایگزینی تصمیم‌گیرندگان انسانی نیست، افزود که این فناوری برای تقویت توانمندی‌های آن‌ها طراحی شده است. COA-GPT به‌گونه‌ای ساخته شده است که به‌راحتی در ساختار فعلی برنامه‌ریزی‌های نظامی ادغام شود و به نیروها اجازه دهد با سرعت و بهره‌وری بیشتری کار کنند و در زمان طراحی مأموریت‌ها، تصمیماتی دقیق‌تر و آگاهانه‌تر بگیرند.

رابط کاربری پیشرفته؛ ابزاری برای هدایت هوشمند سامانه‌های خودمختار

دکتر ماراته توضیح می‌دهد که یکی از چالش‌های علمی بزرگ در مسیر توسعه این سامانه، ایجاد درک متقابل میان ماشین و انسان بوده است؛ به‌نحوی‌که ماشین‌ها بتوانند هدف و نیت سربازان را در تیم‌های ترکیبی (متشکل از انسان و سامانه‌های هوش مصنوعی) به‌درستی متوجه شوند. برای حل این مشکل، این پلتفرم با همکاری شرکت فناوری Hyssos Tech به یک رابط کاربری گرافیکی پیشرفته مجهز شده است که به فرماندهان در رده‌های مختلف اجازه می‌دهد به شکلی بسیار طبیعی‌تر و روان‌تر با هوش مصنوعی تعامل داشته باشند.

با استفاده از این رابط کاربری و ابزارهایی نظیر نقشه‌های تعاملی و فرمان‌های بصری، فرماندهان می‌توانند سامانه‌های خودمختار هوش مصنوعی را با دقت بالاتری هدایت کنند. این رویکرد نه‌تنها سوءتفاهم‌های احتمالی میان انسان و ماشین را از بین می‌برد، بلکه بار روانی و فشارهای عملیاتی وارده بر تیم‌ها را نیز به‌شدت کاهش می‌دهد.

ماراته همچنین خاطرنشان کرد که معماری نرم‌افزاری COA-GPT به‌صورت کاملا ماژولار و با انعطاف‌پذیری بالا (بر پایه ساختار Plug-and-Play یا اتصال و استفاده فوری) طراحی شده است. این ساختار به پژوهشگران اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به بازنویسی یا تغییرات بنیادین سامانه، بخش‌های مختلف آن را جایگزین کرده و قابلیت‌های جدید هوش مصنوعی را روی آن آزمایش کنند. این رویکرد باعث می‌شود تا هم‌گام با پیشرفت پلتفرم، امکان آزمایش، انطباق و ادغام سریع تکنولوژی‌های نوظهور همواره فراهم باشد.

در گام‌های بعدی، ارتش قصد دارد با تکیه بر بازخوردهای میدانی سربازان و توسعه همکاری‌های خود با شرکای صنعتی، محیط آزمایشی COA-GPT را بیش از پیش ارتقا دهد. پژوهشگران در حال بررسی این موضوع هستند که هوش مصنوعی مولد چگونه می‌تواند نقش تیم‌های برنامه‌ریزی نظامی را دگرگون کند، برنامه‌ریزهای آینده به چه مهارت‌های شناختی تازه‌ای نیاز خواهند داشت و در نهایت، چگونه می‌توان با اصلاح فرایندهای کاری، از این فناوری نوظهور برای حفظ دست بالاتر و برتری راهبردی در میدان‌های نبرد بهره‌برداری کرد.